"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1662 E., 2024/4092 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Afyonkarahisar 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/499 E., 2022/4 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde; ... Rant Kurumu sigortalıs...nin 17.11.2008 tarihinde Tükiye'de geçirdiği trafik kazası sonucu vefat ettiğini, ölen sigortalının hak sahiplerine 175.815,79 Euro tazminat ödendiğini, katlanılan zararın kusurlu taraftan tazmininin müvekkili Kurumdan istendiğini belirterek dava konusu trafik kazası sonucu vefat eden ... Rant Sigortası sigortalısı Hacer'in hak sahiplerine ödenen tazminat nedeniyle oluşan zararın şimdilik 10.000,00 TL'sinin kusurlu davalıdan ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esas hakkında hüküm kurulmak üzere İlk Derece Mahkeme kararının re'sen ortadan kaldırılmasına, özetle davacının söz konusu ödeme nedeniyle sosyal güvenlik hukuku açısından rücu hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; ...ya ile imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesindeki düzenleme nedeniyle davacı Kurumun, dava konusu zararın kusurlu taraflardan tazmini için dava açabileceğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ... Rant Sigortası tarafından sigortalısının hak sahiplerine ödenen tazminatın, davacı Kurum tarafından kusurlu taraflardan rücuan tazmini istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, ... Sigorta Merciinin Türkiye’de trafik kazası geçiren sigortalıya yaptığı sosyal sigorta yardımlarının tahsili için rücuan tazminat davası açma konusunda aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı ve rücu edilebilecek sosyal sigorta yardımının kapsamının belirlenmesine ilişkin olup, Türkiye Cumhuriyeti ile Federal ...ya Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Konusunda Yapılan Sözleşme’nin 50 nci maddesinde yer alan "(1) Akit taraflardan birinin mevzuatına göre, diğer akit taraf ülkesinde olan bir sigorta vakası dolayısı ile yardıma hak kazanan bir kimse diğer akit taraf nizamlarına göre üçüncü bir şahıstan zararın tazminini istemek hakkına sahip ise, bu hak, ilgili mevzuat dairesinde, yardımı yapacak olan akit tarafın Sosyal Sigorta Merciine intikal eder. (2) Akit taraflardan birinin Sosyal Sigorta Mercii üçüncü bir şahıstan doğrudan doğruya bir tazminat istemek hakkına sahip ise, diğer akit taraf bu hakkı tanır." hükmü uyarınca ... sigorta merciinin aktif dava ehliyeti bulunduğu anlaşılmaktadır.
Rücû hakkının kapsamı ise Türk Hukukuna göre belirlenecektir.
5510 sayılı Kanun'un "İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu" başlıklı 21. maddesinin 4. bendi "İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir." düzenlemesini içerir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre ... Rant Sigortası sigortalıs...nin 43... plakalı araç içinde yolcu olarak 17.11.2008 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucu vefat ettiği, olayla ilgili ceza davasının Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, ... Rant Kurumunun ölen sigortalının hak sahiplerine dul ve yetim aylığı bağladığını ve 175.815,79 Euro tazminat ödemesi yaptığını belirttiği, katlandığı zararın kusurlu taraflardan tazminini davacı Kurumdan istemesi üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece, yukarıda belirtilen açıklamalar kapsamında ... Rant Sigortası kapsamında yapılan ödemeler nedeniyle dava konusu edilen alacağın niteliği; tüm bilgi ve belgelerin tercümeli suretlerinin dosya içine celbi ile belirlenerek, Türk Sosyal Güvenlik Hukukuna göre davanın yasal dayanağı tespit edilmeli, talep edilen alacakların Türk Sosyal Güvenlik Hukuku kapsamında rücuan talep edilebilir alacaklar olup olmadığı açık ve net bir şekilde belirlendikten sonra esasa girilerek yapılacak yargılama sonucuna göre bir karar verilmelidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 gününde oy birliğiyle karar verildi.