"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/358 E., 2023/3056 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kuşadası 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/763 E., 2021/266 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket hakkında "06.11.20 19... 1/29/İR/29 sy Rehberlik ve Teftiş İzmir Grup Başkanlığının raporuna istinaden şirkette sigorta bildiriminin süresinde yapılmamasından dolayı 2016/3.-12. aylarda yararlanmış olduğu 6661 Asgari Destek İndirimi iptal edildiği ve şirkete borç tahakkuk ettirildiği, bu hususta verilen kararın 06.02.2020 tarihinde şirkete tebliğ edildiği, 21.02.2020 tarihinde Kuruma itiraz edildiği ve Kurum tarafından "Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettiği alacaklara ilişkin işlemlerin ve bu işlemlere ilişkin tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olması" gerekçesiyle idari para cezasına yapmış oldukların itirazın reddine karar verildiği, bu nedenle Aydın 2. İdare Mahkemesinin 2020/439 Esas sayılı dosyasında bu idari işlemin iptaline ilişkin dava açıldığı ancak davanın görevsizlik nedeniyle reddedildiği ve görevli yargı yerinde dava açılmasının gerektiğinin bildirildiği, teşviklerin durdurulmasına ilişkin idari yaptırım kararında "Rehberlik ve Teftiş İzmir Grup Başkanlığının raporuna istinaden 21.09.2016 tarihinde 1 günlük aylık prim ve hizmet belgesinin bildirilmediği tespit edildiğinden 2016/3.-12 arası yararlanılan 6661 Asgari Destek İndirimi iptal edilmiş ve borç tahakkuk edilmiştir." dendiği, raporda belirtildiği ifade edilen 1 günlük aylık prim ve hizmet belgesinin bildirilmediğine ilişkin tespitin hatalı olduğu, şirketin yaptırıma konu işçi ....... 21.09.2016 günü çalışmasına rağmen yasal defter ve kayıtlara yansımadığından bahisle, işbu yaptırımı uyguladığı, dava dışı işçinin puantaj kayıtlarına esas çalıştığı, 2016 yılının 9. ayına ilişkin puantaj kayıtlarında 12,5 gün çalışma gösterdiği ancak toplama işleminin yanlış yapılması sebebiyle kurumlarında sehven 20 gün çalışma göstermiş şeklinde bildirildiği, 2016/9 ayına ilişkin ... .... çalışma gösterdiği günlerin 01.09.2016 - 03.09.2016 - 05.09.2016 - 06.09.2016 - 07.09.2016 - 08.09.2016 - 09.09.2016 (yarım gün) - 10.09.2016 - 16.09.2016 - 17.09.2016 - 19.09.2016 - 20.09.2016 - 21.09.2016 tarihleri olup toplamda 12,5 gün çalıştığı, ... hizmet listesinde ise sehven fazladan 20 gün gösterildiği, şirkete usulüne uygun olarak bu yaptırıma konu eyleme ve belge talebine ilişkin bir ihtarın tebliğ edilmediği, davacı şirketin bu husustan Kurumun idari para cezaları ve yaptırım kararının tebliği ile birlikte haberdar olduğu, şirketin ticaret sicilde kayıtlı adresi ve resmi yazışma adresinin de "... Mah. ... .. Bulvarı N.4 ..../ ..." olduğu, ancak idari para cezası kararı da ret kararları da şirketin son yapmış olduğu proje adresi olan "... Mah. ... Kavağı 2. Sok. No:10/11 .../..." adresine gönderildiği, ancak bu adresin şantiye olduğu, şirketin inşaat şirketi olup şantiyelerde işçi çalıştırdığı bu nedenle işçinin iş yeri adresi hangi şantiyede çalışıyorsa orası olduğu, ancak bu şantiyelerde tebligatın yapılabileceği bir yetkili veya adres bulunmadığı, bu hususun şirket tarafından ...'ya yazılan dilekçe ile yazışma adresinin şirket merkezinin bulunduğu, Ticaret Sicilde de kayıtlı adres olan adresin olduğunun bildirildiği, ancak davalı Kurum tarafından bu talebin hiçbir şekilde göz önünde bulundurulmadığı, tebligatların hala inşaat halinde olan şantiyeye yapılmaya devam ettiği, her ne kadar davalı Kurum tarafından kesilen idari para cezasının "5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi uyarınca Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesine ve Primlerin Ödenme Sürelerine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'de belirtilen süre içinde Kuruma verilmemesi" sebebiyle kesilmişse de Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Verilmesine ve Primlerin Ödenme Sürelerine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ,"2.2.1- Aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma verilme şekli ve süresi 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanları çalıştıran; Özel nitelikteki işyeri işverenleri, cari aya ilişkin olarak düzenleyecekleri asıl, ek veya iptal nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerini, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde, saat 23.59’a kadar e-Sigorta kanalıyla Kuruma göndermek zorunda olduğunu, belgenin gönderilmesi gereken sürenin son gününün resmi tatile rastlaması halinde, aylık prim ve hizmet belgesi, son günü izleyen ilk iş günü saat 23:59'a kadar, Kuruma, e-Sigorta kanalıyla gönderilebilecektir." hükmünü haiz olduğu, tebliğ maddesine göre 2016/9. dönemine ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin 23.10.2016 tarihine kadar verilmesi gerektiği, şirket tarafından belgelerin süresi içinde 21.10.2016 tarihinde Kuruma verildiği, tüm bu nedenlerle şirket aleyhine düzenlenen 29327869-202.02-E.817569 sayılı Teşviklerin Durdurulmasına ilişkin yaptırım kararının usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasıyla davacı şirket hakkında uygulanan 14.01.2020 tarih ve 29327869-202.02-E.817569 sayılı Teşviklerin Durdurulmasına ilişkin idari yaptırım kararına itirazların kabulü ile bu idari işlemin iptaline, teşviklerin iptalinden kaynaklanan ve şirketten tahsil edilen veya edilmesi öngörülen miktarların tespiti ile bu işleme ilişkin haksız olarak tahsil edilen veya tahakkuk eden tutarların ve varsa gecikme zammının yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumda 4 4120 01 01 1159807 009 07-80 000 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Yapı İnşaat Ldt.Şti.'ne ait, 06.11.20 19... 1/29/İR/29 sayılı Rehberlik ve Teftiş İzmir Grup Başkanlığı'nın İş kazası raporuna istinaden, ....... adına 21.09.2016 tarihli 1 günlük aylık prim ve hizmet belgesinin bildirilmemesi nedeniyle ve Kurumları tarafından 10.02.20 16... sayılı 2016/04 sayılı genelgesinin 2016 yılı için Sigorta Primine Esas Kazancın Eksik Bildirilmiş veya Hiç Bildirilmemiş Olması başlıklı 2.3.3. Maddesi gereğince, 2016 yılına ait asgari ücret desteklerinin iptal edildiği, işverenin 21.02.2020 tarihinde itirazda bulunduğu, reddedilen itiraz ile ilgili 12.05.20 20... 79 sayılı yazının 15.05.2020 tarihinde işverene tebliğ edildiği, 5510 sayılı Kanun'un “Prime Esas Kazançlar” başlıklı 80. maddesi prime esas kazançların nevi hususunda ayrıntılı düzenlemeler içerdiği, maddenin 1. fıkrasının a,b,c,d,e ve f fıkrası: 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançlarının belirlendiği, bu maddede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, 102. maddeye göre işlem yapıldığı, Kurum kayıtlarının resmi ve yazılı belge niteliğinde olup, aksini kanıtın aynı nitelikte yazılı delillerle olması gerektiğinden ve ayrıca davanın konusu prime esas kazancın tespiti talebi olduğundan tanık beyanlarına değil yazılı delillere itibar edilmesi gerektiği, dava dilekçesinde yatırıldığı iddia edilen miktarların yasa metninde belirtilen prime esas kazanç nevinden olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, kabul anlamına gelmemek üzere 8. fıkra uyarınca prime esas kazancın tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik bir yıllık süreye ilişkin kısmının tespitinin yapılabileceği hükmü gözönünde bulundurulması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; davalı Kurumun 14.01.20 20... 869-202.02-E.817569 sayılı teşviklerin durdurulmasına ilişkin işleminin iptaline, 5.641,01 TL asıl alacak ve 3.834,30 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 9.475,32 TL'nin tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dışı bir işçinin iş kazası geçirdiğinin tespit edilmesi üzerine düzenlenen rapor doğrultusunda şirket aleyhine 2016 yılı asgari ücret desteklerinin iptal edilmesine dair Kurum işleminin hukuka uygun olduğu, 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi uyarınca prime esas kazançların belirlenmesinde Kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde olduğunu ve aksinin ancak eş değer yazılı delille kanıtlanabileceği, tanık beyanlarına itibar edilmemesi gerektiği, ayrıca davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediği gözetilmeksizin aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin haksız olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin iptali ile fazla prim ödemelerinin iadesine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.