"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/944 E., 2024/2171 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 27. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/77 E., 2023/61 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilacın ... kapsamına alınması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkili şirkete ait 25.03.2002 tarih ve ...sayılı ruhsatname ile ruhsatlandırılmış olan ve mevcut durumda geri ödeme listesinde ... kamu kodu ile kısıtlı koşullarla yer alan "Tebokan Special 80... Film Tablet" geri ödeme kapsamında yer almayan "tinnitus" ve "vertigo" endikasyonları için de geri ödeme listesine alınması gerektiği yönünde müvekkil şirket tarafından 11.03.2020 tarihli ... sayılı dilekçe ile yapılan başvurunun davalı idare tarafından 04.01.2021 tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi ile "Tebokan Special 80... Film Tablet" isimli ilacın Vertigo ve Tinnitus enfeksiyonlarında ödeme kapsamına alınması talebi bilimsel komisyon görüşleri dikkate alınarak ve mevcut durumda bu endikasyonlarda semptomlara ve sebebe yönelik tedavilere kıyasla maliyetinin yüksek olması gerekçe gösterilerek reddedildiğini, aynı başvurunun zımnen reddine karşı açılan davada Ankara 8. İdare Mahkemesince 13.01.2021 tarih ve E:2020/1671, K:2021/51 sayılı karar ile iş mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiğini, davaya konu Tebokan isimli ilacın anılan endikasyonlar için geri ödeme listesinde bulunmamasının bilimsel gerçeklerle uyuşmadığını, Sağlık Bakanlığı komisyonlarınca yapılmış klinik çalışmalar ışığında "Tebokan Special 80... Tablet"in tinnitus ve vertigo tedavilerinde günde 2 kez 80 mg olmak üzere toplamda 160 mg/gün kullanımını onaylandığını ancak ürünün onaylı endikasyonlarının ödenmediğini, ilacın vertigo ve tinnitus sendromlarının tedavisinde etkili olduğunun klinik öncesi ve çift kör klinik çalışmalar ile kanıtlandığını, endikasyonların geri ödeme kapsamında olmaması zaten kısıtlı sayıda olan tedavi seçeneğini ve hastaların tedaviye erişim hakkını sınırladığını,başvurunun reddi yönündeki idari işlemde hukuka uyarlık bulunmadığını belirterek "Tebokan Special 80... Film Tablet" Sağlık Bakanlığı onaylı Tinnitus ve Vertigo endikasyonlarında geri ödeme kapsamına alınması talebi konulu 11.03.2020 tarihli ... evrak kayıt numaralı başvurunun reddine yönelik 04.01.2021 tarih ve ... sayılı Kurum işleminin iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı ...İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, davanın konusuyla ilgisi olmayan gerekçeyle hüküm kurulduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın kabulünü istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin "Tebokan Special 80... Film Tablet" geri ödeme kapsamında yer almayan "Tinnitus" ve "Vertigo" endikasyonları için geri ödeme listesine alınması gerektiği yönünde davacının 11.03.2020 tarihli ... sayılı dilekçe ile yaptığı başvurunun davalı idare tarafından 04.01.2021 tarih ve ... sayılı yazısı ile "başvurunun incelenerek komisyonlara sunulduğu, yapılan değerlendirmede "Tebokan Special 80... film tablet" isimli ilacının ... düzenlemesi talebinin komisyon görüşü de dikkate alınarak reddedildiği", Uyuşmazlık Mahkemesinin Adli Yargının görevli olduğuna ilişkin bağlayıcı kararı bulunduğu, mahkemece uzman bilirkişi heyetinden rapor alındığı, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili dilekçesinde özetle; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile ilacın ... kapsamına alınması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 3 70... . maddeleri ile 5510 sayılı Kanunu'nun 63. ve 72. madde hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Uyuşmazlık konusu ilacın ... kapsamına alınması talebiyle açılan dava, idarenin tek taraflı olarak kamu gücü kullanılarak tesis edilen idari işlem niteliğinde olması nedeniyle çözüm yerinin idari yargı olması gerekir. Ancak Uyuşmazlık Mahkemesinin 2021/615E-2022/3 K sayılı kararı ile dosyaya özgü olarak verdiği ve dosyaya bakmaya Adli Yargının görevli olduğu görevli olduğu yönündeki kararı hatalı olmakla birlikte 2247 sayılı Kanun gereğince Uyuşmazlık Mahkemesi kararı bağlayıcı olması sebebiyle mevcut dosya kapsamında yapılan incelemede; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu bu bağlamda davacı tarafından ilacın ... kapsamına alınması talebinin idarenin takdirinde bulunduğu gözetildiğinde temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.