"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1579 E., 2020/2009 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 41. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/158 E., 2019/9 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı... Gayrimenkul Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Cinnah Cad. Enis Behiç Koryürek Sk.’da 11 daireli bir apartman olan ve yabancılara rezidans daire olarak kiralama işlemi yapılan işyerinde 01.05.2004-23.01.2008 tarihleri arasında çalıştığını, davacının iş akdinin işverence feshedildiğini, davacının çalıştığı işyerinin Ankara da sadece yabancılara hizmet veren bir rezidans olduğunu, davacının rezidans hizmeti veren şirketin diğer davalı... Ltd. Şti. kuruluna kadar apartman yöneticiliği bünyesinde çalışan olarak gösterilip, sigortalandığını ve akabinde şirketin kuruluş işlemlerinin tamamlanmasıyla da SSK sigortasının... Ltd.'ye aktarıldığını, davacının tüm bu sigortalılık süresindeki SSK primine esas ücretin asgari ücret üzerinden gösterildiğini, primlerin gerçek ücret üzerinden gösterilmediğini, davacının son aylık ücretinin net 2.500,00 TL olduğunu, ancak iki yabancı dil bilen müvekkilinin SSK bildiriminin asgari ücret üzerinden bildirildiğini, beyan ederek, davacının şirket bünyesindeki, çalışmalarından, 04.06.2005-18.01.2008 dönemindeki SSK primine esas gerçek ücretlerinin tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekili beyanında; davalılardan ... adresinde kurulu kapıcılık işyerinin 06.05.2004 tarihinde Kanun kapsamına alındığını, 30.05.2005 tarihinde Kanun kapsamından çıkarıldığını, davalılardan ... sicil numaralı" emlakçı işi" işyerinin 04.06.2005 tarihi itibariyle... Gayrimenkul Turz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. adına kapsama alındığını, davacının prime esas kazancını gösteren bir belgenin bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili beyanında özetle; dava konusu alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, davacının müvekkili şirketin kurucu ortağı olduğunu davacının çalışmasının hizmet akdine dayalı olmadığını, şirket ana sözleşmesi gereği gerçekleştiğini, davacının ücret karşılığı çalıştığı ve son aylığının 2.500,00 TL olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı... Gayrimenkul Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı... Gayrimenkul Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili özetle; kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili özetle; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287). Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulunun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Eldeki dava dosyası belirtilen esaslar dahilinde değerlendirildiğinde, dosya içindeki kayıtlara göre davacının talebe konu bazı dönemlerde davalı şirkette ortaklığının bulunması karşısında, anılan ortaklığın son bulduğu tarihten sonraki dönem açısından kabule konu karar yerindeyse de anılan tarih öncesi dönem yönünden talebin reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3. Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi