"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/842 E., 2024/42 K.
SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma
İNCELEME KONUSU KARAR: Kamu davasının durmasına
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan açılan kamu davasının kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden bahisle durmasına karar verildiği, durma kararının 19.01.2024 tarihinde kesinleştirildiği, anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 18.10.2024 tarihli ve 2024/10705 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.11.2024 tarihli ve KYB-2024/108565 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.11.2024 tarihli ve KYB-2024/108565 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, sanık hakkında inceleme konusu 20/10/2020, 14/07/2020, 08/04/20 20... /03/2020 tarihinde işlemiş olduğu kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak suçuna ilişkin olarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/6. maddesi uyarınca doğrudan kamu davası açılması üzerine, yapılan yargılama sonucunda incelemeye konu Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/01/2024 tarihli kararı ile, sanık hakkında doğrudan kamu davası açılmasına dayanak teşkil eden Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/371 esas, 2023/788 sayılı kararının gerekçesinde sanık hakkında usulüne uygun erteleme kararı bulunmadığından kovuşturma şartının gerçekleşmediğinden bahisle kamu davasının durmasına karar verilmiş ise de;
Adı geçen sanığın evvelce 11/10/2016 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak eylemi sebebiyle yapılan soruşturma evresi sonucunda Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 16/10/2016 tarihli kamu davasının açılmasının 5 yıl süreyle ertelenmesine ve 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair kararını müteakip, şüphelinin denetimli serbestlik tedbirlerine uymamada ısrar etmesi sebebiyle hakkında kamu davası açılması üzerine, yapılan yargılama sonunda Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 02/07/2019 tarihli ve 2018/735 esas, 2019/550 sayılı kararı ile 11/10/2016 tarihli eylem nedeniyle sanığın mahkumiyetine karar verilmiş olup, anılan mahkumiyet kararının ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 25/06/2020 tarihli ve 2019/3202 esas, 2020/1183 sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kesinleştiği nazara alındığında,
5237 sayılı Kanun'un 191/6. maddesinde yer alan, "Dördüncü fıkraya göre kamu davasının açı/masından sonra, birinci fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda ikinci fıkra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilemez." şeklindeki düzenlemeye nazaran, somut olayda, sanığın evvelce işlediği 11/10/2016 tarihli eyleminden dolayı hakkında usulüne uygun bir kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının verildiğinin ve akabinde anılan eylem nedeniyle kamu davası açılıp sanığın mahkumiyetine karar verilmiş olduğunun anlaşılması karşısında, incelemeye konu 20/10/2020, 14/07/2020, 08/04/20 20... /03/2020 tarihli eylemler bakımından kovuşturma şartının mevcut olduğu ve yeni bir erteleme kararı verilemeyeceği cihetle, yargılamaya devam edilerek esas hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, Mahkemece hatalı gerekçe ile yazılı şekilde durma kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
A. Şüpheli hakkında, 20.10.2020 tarihli eylemi nedeniyle kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 03.03.2021 tarihli ve 2021/277 Soruşturma, 2021/1077 Esas, 2021/768 sayılı iddianamesi ile, 5237 sayılı TCK'nın 191/6. maddesi uyarınca doğrudan kamu davası açıldığı, iddianamede; daha önce aynı suçtan dolayı kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği ve ihlâl üzerine kamu davası açıldığından bahisle, yeniden erteleme kararı verilemeyeceği hususunun belirtildiği, yapılan yargılama sonucunda; Trabzon 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.01.2022 tarihli ve 2021/200 Esas, 2022/36 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 191/1. ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezasınıa karar verildiği ve hükmün sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 26.10.2022 tarihli ve 2022/121 Esas, 2022/289 Karar sayılı kararı ile "Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/371 Esas sayılı dosyasına konu suç tarihleri ve iddianame tarihi dikkate alınarak sanığın eylemlerinin 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesi yönünden değerlendirilmesi gerektiği" yönünden bozulması üzerine dosyanın Trabzon 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/773 Esasına kaydedildiği ve bozmaya uyularak Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/371 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,
B. Birleşen Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/371 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde;
1. Şüpheli hakkında, 16.12.2017 tarihli eylemi nedeniyle kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 02.10.2018 tarihli ve 2017/15781 Soruşturma, 2018/4316 Esas, 2018/3159 sayılı iddianamesi ile, 5237 sayılı TCK'nın 191/6. maddesi uyarınca doğrudan kamu davası açıldığı, iddianamede; daha önce aynı suçtan dolayı kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği ve ihlâl üzerine kamu davası açıldığından bahisle, yeniden erteleme kararı verilemeyeceği hususunun belirtildiği, yapılan yargılama sonucunda; Trabzon 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.12.2018 tarihli ve 2018/674 Esas, 2018/651 Karar sayılı kararı ile " Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 25.06.2018 tarihli ve 2018/2458 sayılı iddianamesi ile Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesinde dava açıldığı, 16.12.2017 tarihli eylemin 25.06.2018 tarihli iddianameden önce işlendiği" gerekçesi ile "Beraat" kararı verildiği, beraat kararının 08.03.2019 tarihinde kesinleştirildiği,
2. Beraat kararı üzerine şüpheli hakkında, 16.12.2017 tarihli eylemi nedeniyle bu kez Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 19.06.2019 tarihli ve 2019/5903 Soruşturma, 2019/241 Karar sayılı kararı ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği, tedbirin infazı için kararın Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği, şüphelinin, kendisine yüklenen denetimli serbestlik tedbirinin gerektirdiği yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar ettiğinin bildirilmesi üzerine erteleme kararının 24.06.2020 tarihinde kaldırıldığı, şüphelinin 07.03.2020, 08.04.20 20... .07.2020 tarihli eylemleri nedeniyle kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan başlatılan soruşturma dosyalarının da ayrı ayrı Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/5903 Soruşturma dosyası ile birleştirilmesinin ardından, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 15.03.2022 tarihli ve 2019/5903 Soruşturma, 2022/1511 Esas, 2022/1151 sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı, iddianame içeriğinde 16.12.2017, 07.03.2020, 08.04.20 20... .07.2020 tarihli eylemlerin anlatımının yapıldığı ve şüphelinin hakkında verilen 19.06.2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararını denetime uymayarak ihlâl ettiği ve suçu farklı tarihlerde birden fazla kez işlemiş olması nedeniyle hakkında 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin de uygulanmasının talep edildiği, dosyanın Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/371 Esasına kaydedildiği ve yapılan yargılama sırasında birleştirme kararına istinaden Trabzon 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/773 Esas sayılı dosyasının da dosya arasına alındığı ve Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.05.2023 tarihli ve 2022/371 Esas, 2023/788 Karar sayılı kararı ile "Her ne kadar Trabzon C.Başsavcılığı'nın 15/03/2022 tarihli 2019/5903 soruşturma, 2022/15 11... /1151 iddianame numaralı iddianamesiyle sanığın TCK 191/4-a-b-c maddesi delaletiyle 191/1 maddesi uyarınca cezalandırılması istemi ile dava açılmış ise de, sanığın 16/12/2017 günü bulunduğu araçta yapılan aramada uyuşturucu hint keneviri bitkisi parçalarının ele geçirildiği, bu olay nedeniyle sanık hakkında Trabzon 4. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, Trabzon 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/6 74... /651 karar sayılı gerekçeli kararında "Trabzon 4. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılaması yapılan suça konu eylemin 16/12/2017 tarihli olduğu, Trabzon C.Başsavcılığının 25/06/2018 tarihli ve 2018/2458 iddianamene nolu iddianamesiyle Trabzon 2.Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, Trabzon 4. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılaması yapılan suçun bu kamu davası açılmadan önce işlendiği, 5237 sayılı yasanın TCK 191/6 maddesi uyarınca kamu davasının açılmasından sonra 1.fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının verilemeyeceği belirtildiğinden, Trabzon 4. Asliye Ceza Mahkemesindeki yargılamaya konu suç Trabzon 2.Asliye Ceza Mahkemesine açılan iddianameden önce işlenmesi dolayısıyla yeniden kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebileceği değerlendirilerek söz konusu kanuna aykırılık dolayısıyla müsnet suç unsurları itibarıyla oluşmadığından sanığın beraatine karar verildiği" gerekçesiyle beraat kararı verilerek ihbarda
bulunulduğu anlaşılmış olup, sanığın 16/12/2017 tarihli eyleminin Trabzon 2.Ascm'nde yargılamaya konu 25/06/2018 tarihli iddianameden önce işlendiği, bu nedenle eylemin bu dosya üzerinden ihlal kapsamında değerlendirilmesi gerekirken bu eylem yönünden yeniden kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği, bu sebeple verilen erteleme kararının sonuç doğurmayacağı, ayrıca erteleme kararına konu eylem yönünden Trabzon 4.Ascm'nin 2018/674 esas sayılı dosyası üzerinden beraat kararı verilmesi nedeniyle aynı eylem ile ilgili yeniden yargılama yapılamayacağı, dosyalar yönünden kanun yararına bozma hususunun Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından değerlendirileceği, işbu davadaki ihlal kapsamında değerlendirilen eylemler yönünden ise usulüne uygun bir ertelemem kararı bulunmadığından değerlendirme yapılamayacağı, bu nedenlerle kovuşturma şartının gerçekleşmediği" gerekçesi ile "Durma" kararı verilerek dosyanın gereği için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, ancak durma kararı gerekçesinde birleşen Trabzon 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/773 Esas sayılı dosyasına konu 20.10.2020 tarihli eylem yönünden herhangi bir karar verilmediği, durma kararının 24.05.2023 tarihinde kesinleştirildiği,
C. Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.05.2023 tarihli ve 2022/371 Esas, 2023/788 Karar sayılı "durma" kararı üzerine, şüpheli hakkında, 20.10.2020, 07.03.2020, 08.04.20 20... .07.2020 tarihli eylemleri nedeniyle kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan bu kez Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 01.08.2023 tarihli ve 2023/9808 Soruşturma, 2023/3423 Esas, 2023/2316 sayılı iddianamesi ile, 5237 sayılı TCK'nın 191/6. maddesi uyarınca mükerrer kamu davası açıldığı, iddianamede; daha önce aynı suçtan dolayı kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği ve ihlâl üzerine açılan kamu davasında Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.07.2019 tarihli ve 2018/735 Esas sayılı dosyası kapsamında verilen mahkûmiyet kararının kesinleştiğinden bahisle, yeniden erteleme kararı verilemeyeceği hususunun belirtildiği,
D. Yapılan yargılama sonucunda; Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 10.01.2024 tarihli ve 2023/842 Esas, 2024/42 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında açılan kamu davasının "dayanak teşkil eden Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.05.2023 tarihli ve 2022/371 Esas, 2023/788 Karar sayılı dosyası kapsamında durma kararı verildiği" gerekçesi ile kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden bahisle durmasına karar verildiği, durma kararının 19.01.2024 tarihinde kesinleştirildiği,
E. Dayanak Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/735 Esas sayılı dosyasının Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden incelenmesinde;
Şüpheli hakkında 11.10.2016 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığınca kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği, ihlâli üzerine erteleme kararının kaldırılarak 25.06.2018 tarihinde açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda sanığın mahkûmiyetine dair Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.07.2019 tarihli ve 2018/735 Esas, 2019/550 Karar sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 25.06.2020 tarihli ve 2019/3202 Esas, 2020/1183 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek mahkûmiyeti kararının 25.06.2020 tarihinde kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
F. 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca kanun yararına bozma yoluna, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen hüküm ve kararlar aleyhine gidilebilir.
7201 sayılı Kanun'un 19. maddesinde yer alan "Mevkuf ve mahkûmlara ait tebliğlerin yapılmasını, bunların bulunduğu müessese müdür veya memuru temin eder." hükmü ile Tebligat Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 28. maddesinde yer alan "(1) Tutuklu ve hükümlülere tebligat yapılmasını, bu kişilerin bulunduğu kurum müdürü, müdür yoksa orayı idare eden memur temin eder.(2) Bir yıl veya daha fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkûm olup kendilerine kanuni temsilci atanmış olanlara ait tebligat, 19 uncu maddeye göre yapılır.(3) Tutuklu ve hükümlüye tebligat yapılamazsa tebliğ mazbatasına müdür veya memur tarafından belirtilen sebep şerh verilir.(4) Tutuklu veya hükümlünün hastanede bulunması halinde dahi tebligat, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre yapılır." ve 5271 sayılı CMK'nın 35/3. maddesinde yer alan "İlgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise tebliğ edilen karar kendisine okunup anlatılır" şeklindeki ve 5271 sayılı CMK'nın 263. maddesinde yer alan "(1) Tutuklu bulunan şüpheli veya sanık, zabıt kâtibine veya tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne beyanda bulunmak suretiyle veya bu hususta bir dilekçe vererek kanun yollarına başvurabilir. (2) Zabıt kâtibine başvuru hâlinde, kanun yollarına başvuru beyanı veya dilekçesi ilgili deftere kaydedildikten sonra bu hususları belirten bir tutanak düzenlenerek tutuklu bulunan şüpheli veya sanığa bir örneği verilir. (3) Kurum müdürüne başvuru hâlinde ikinci fıkra hükmüne göre işlem yapılarak, tutanak ve dilekçe derhâl ilgili mahkemeye gönderilir. Zabıt kâtibi başvuruyu ilgili deftere kaydeder. (4) Zabıt kâtibi veya kurum müdürü tarafından ikinci fıkra hükmüne göre işlem yapıldığı zaman kanun
yolları için bu Kanunda belirlenen süreler kesilmiş sayılır." şeklindeki düzenlemeler birlikte dikkate alındığında,
Dosya kapsamına göre, Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 10.01.2024 tarihli ve 2023/842 Esas, 2024/42 Karar sayılı "durma" kararının sanığın yokluğunda verildiği, gerekçeli karar tebliğinin ise sanığa hükümlü bulunduğu ... Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda okunup anlatılmak suretiyle tebliğ edildiği ancak; hükümde, 5271 sayılı CMK'nın 263. maddesi uyarınca hükümlü bulunduğu ceza infaz kurumu müdürüne beyanda bulunmak suretiyle veya bu hususta bir dilekçe vererek kanun yollarına başvurabileceğine ilişkin sanığa bildirimde bulunulmadığı, başka suçtan hükümlü olarak Ceza İnfaz Kurumunda bulunması nedeniyle, mahkemece hüküm verilirken hüküm fıkrasına 5271 sayılı CMK'nın 263/1. maddesi gereğince cezaevinde bulunan sanığın hükümlü bulunduğu ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne beyanda bulunmak suretiyle veya bu hususta dilekçe vererek kanun yoluna başvurabileceğinin de yazılması ve tefhim edilmesi gerektiği halde, bu hususun hüküm fıkrasına yazılmamış olması nedeniyle yasa yolu bildirimi usûlüne uygun olmadığından, inceleme konusu hükmün kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Henüz kesinleşmediği belirlenen inceleme konusu Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.01.2024 tarihli ve 2023/842 Esas, 2024/42 Karar sayılı "durma" kararının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca itiraz yoluna tabi olduğu, olağanüstü kanun yolu olan kanun yararına bozma talebine konu edilemeyeceği belirlenmekle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Trabzon 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.12.2018 tarihli ve 2018/674 Esas, 2018/651 Karar sayılı "beraat" kararı ile Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.05.2023 tarihli ve 2022/371 Esas, 2023/788 Karar sayılı "durma" kararının gerekçeleri yönünden Mahkemelerince kanun yararına bozma talebinde bulunulması mümkün görülmüştür.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,
Dava dosyasının, Mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
03.02.2026 tarihinde karar verildi.