"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/321 E., 2023/831 K.
SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma
İNCELEME KONUSU KARAR: Kamu davasının durmasına
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
İzmir 51. Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda kovuşturma şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle 5271 sayılı CMK'nın 223. maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca "kamu davasının durmasına" karar verildiği, kararın, 10.11.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 17.09.2024 tarihli ve 2024/1253 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2024 tarihli ve KYB-2024/99711 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2024 tarihli ve KYB-2024/99711 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, şüpheli hakkında 23/02/2022 tarihli kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak eylemi nedeniyle... Cumhuriyet Başsavcılığınca 24/10/2022 tarihli kamu davası açılmasının ertelenmesi kararının verildiği, bu kararın şüpheliye usulüne uygun tebliğ edilmesini takiben 24/11/2022 tarihinde kesinleştirildiği, anılan karar gereğince denetim ve tedavi tedbirinin uygulanabilmesi amacıyla... Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nce gönderilen çağrı yazılarına rağmen şüphelinin anılan Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne müracaat etmemesi üzerine dosyasının kapatılarak hakkında... 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/321 esasına kayden kamu davası açıldığı,
Yine şüpheli hakkında 13/09/2022 tarihinde işlediği aynı türden suç nedeniyle yürütülen soruşturma neticesinde... Cumhuriyet Başsavcılığının 16/05/2023 tarihli ve 2023/27773 esas sayılı iddianamesiyle açılan kamu davasının... 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 07/06/2023 tarihli ve 2023/496 esas, 2023/516 sayılı kararı ile anılan Mahkemenin 2023/321 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,
Yine şüpheli hakkında 21/11/2022 tarihinde işlediği aynı türden suç nedeniyle yürütülen soruşturma neticesinde... Cumhuriyet Başsavcılığının 02/05/2023 tarihli ve 2023/24782 esas sayılı iddianamesiyle açılan kamu davasının... 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 09/05/2023 tarihli ve 2023/417 esas, 2023/429 sayılı kararı ile anılan Mahkemenin 2023/321 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,
Her ne kadar, inceleme konusu... 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/321 esas sayılı dosyasından yapılan yargılama sonunda verilen 02/11/2023 tarihli kararda yer alan "... 23/02/2022 tarihli fiille ilgili verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararın 08/11/2022 tarihinde tebliğ edilmesi ve
itiraz yokluğu nedeniyle 24/11/2022 tarihinde kesinleşmesinden sonra TCK'nin 191/4 maddesinde belirlenen durumların oluştuğuna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, 13/09/20 22... /11/2022 tarihli eylemlerin kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden önce gerçekleşmesi ve sevk maddesinde suçun tanımlanış şekline göre bu fiillerin gerçekleşme tarihlerinin 191/4 maddesinde tanımlanan durumları karşılamadığı anlaşılmakla" şeklindeki açıklamalar ile kovuşturma şartı bulunmadığından bahisle kamu davasının durmasına karar verilmiş ise de,
Sanığın 23/02/2022 tarihli eylemine ilişkin kamu davası açılmasının ertelenmesi kararının 24/11/2022 tarihinde kesinleştirildiği ve sanığın denetimli serbestlik tedbiri kapsamında kendisine yapılan çağrılara rağmen Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne müracaat etmemesi üzerine dosyasının kapatılarak hakkında 5237 sayılı Kanun'un 191/4-a maddesi uyarınca kamu davası açıldığının anlaşılması karşısında, sanık hakkında kamu davası açılması için kovuşturma şartının gerçekleştiği, kamu davası açılmasının ertelenmesi kararının kesinleşmesinden önce gerçekleştirilen 21/11/20 22... /09/2022 tarihli eylemlerinin 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesi kapsamında zincirleme suç olarak değil; ancak mahkemece karar verilirken alt sınırdan uzaklaşma gerekçesi olarak kabul edilebileceği cihetle, mahkemesince yargılamaya devam edilerek bir karar verilmesi yerine yazılı şekilde durma kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
A. Şüpheli hakkında, 23.02.2022 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda,... Cumhuriyet Başsavcılığının 24.10.2022 tarihli ve 2022/149672 Soruşturma, 2022/7591 Karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı Kanun'un 191/3. maddesi uyarınca bir yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, erteleme karar içeriğinde, karara karşı itiraz kanun yolu süresi ve bu sürenin başlangıcı ile merciinin usûlüne uygun şekilde gösterildiği, erteleme kararının sanığa tebliğ edildiği ve 24.11.2022 tarihinde kesinleştirilmesinin ardından tedbirin infazı için kararın Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,
B. Şüphelinin, kendisine yüklenen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin gerektirdiği yükümlülüklere çağrıya uymayarak uygun davranmadığının bildirilmesi üzerine, erteleme kararının kaldırılarak... Cumhuriyet Başsavcılığının 27.03.2023 tarihli ve 2022/149672 Soruşturma, 2023/17349 Esas, 2023/12468 sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı,
C. Şüpheli hakkında, 13.09.2022 tarihli eylemi nedeniyle kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda,... Cumhuriyet Başsavcılığının 16.05.2023 tarihli ve 2023/79437 Soruşturma, 2023/27773 Esas ve 2023/19728 sayılı birleştirme talepli iddianamesi ile açılan kamu davasının,... 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.06.2023 tarihli ve 2023/496 Esas, 2023/516 Karar sayılı kararı ile Mahkemenin 2023/321 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,
D. Şüpheli hakkında, 21.11.2022 tarihli eylemi nedeniyle kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda,... Cumhuriyet Başsavcılığının 02.05.2023 tarihli ve 2022/167802 Soruşturma, 2023/24782 Esas ve 2023/17718 sayılı birleştirme talepli iddianamesi ile açılan kamu davasının,... 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.05.2023 tarihli ve 2023/417 Esas, 2023/429 Karar sayılı kararı ile Mahkemenin 2023/321 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,
E.... 51. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 02.11.2023 tarihli ve 2023/321 Esas, 2023/831 Karar sayılı kararı ile, kovuşturma şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle 5271 sayılı CMK'nın 223. maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca "kamu davasının durmasına" karar verildiği, kararın, itiraz edilmeksizin kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
F. 5237 sayılı TCK'nın 191. maddesinin ikinci fıkrasında, "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." ve dördüncü fıkrasında
"Kişinin, erteleme süresi zarfında;
1. Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,
2. Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,
3. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklindeki düzenlemelere ve Dairemizin istikrar kazanmış içtihatlarına göre;
6545 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra, fakat 10.11.2021 tarihli ve 31655 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesinden önce kapatılmış infaz dosyalarında;
Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra denetimli serbestlik tedbirinin infazı için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderilmesi gerektiği,
Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce çıkarılan çağrı yazısının usûlüne uygun tebliğinden sonra şüphelinin müdürlüğe başvurmaması halinde, uyarılı ikinci çağrı yazısının tebliğe çıkarılacağı, ikinci tebligatın usulüne uygun yapılması ve şüphelinin müdürlüğe başvurmaması üzerine infaz dosyasının kapatılacağı, bu durumda ısrar şartının gerçekleşmiş olacağı,
Şüphelinin çağrı yazısı tebliğinden sonra müdürlüğe başvurarak infaza başlanmasından sonra yükümlülük ihlalinde bulunması üzerine uyarılmasına karar verileceği, uyarı yazısının tebliğinden sonra müdürlüğe başvurmaması halinde yine ısrar şartı gerçekleşmiş olacağından infaz dosyasının kapatılacağı,
Şüphelinin çağrı yazısı tebliği üzerine müdürlüğe başvurarak infaza başlanmasından sonra, yükümlülük ihlalinde bulunması üzerine uyarılmasına karar verileceği, uyarı yazısının tebliğinden sonra şüphelinin müdürlüğe gelerek program takvimi uyarınca belirlenen yükümlülüklerini bir veya birden fazla kez yerine getirmesinden sonra yeniden yükümlülük ihlalinde bulunması halinde; ısrar uyarısını içeren bir tebligat daha yapılması gerekeceği, ikinci uyarıdan sonra müdürlüğe gelmemesi veya gelip de yeniden yükümlülük ihlalinde bulunması halinde artık ısrar şartının gerçekleşeceği ve infaz dosyasının kapatılması gerekeceği,
10.11.2021 tarihinde 31655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin "Yükümlülerin uyarılması" başlıklı 44. maddesi düzenlemesi,
" (1) Yükümlülüğün yerine getirilmesi için uyulması gereken kurallar ile karara uygun olarak hazırlanan programa ve denetimli serbestlik personelinin bu kapsamdaki uyarı ve çağrılarına uyulmaması yükümlülüğün ihlali sayılır. Yükümlülüğün ihlal edilmesi durumunda vaka sorumlusunun teklifi üzerine yükümlü, komisyon tarafından veya Kanunda yazılı hâllerde komisyonun önerisi üzerine infaz hâkimi tarafından uyarılır.
(2) Uyarı bir yazı ile yükümlüye tebliğ edilir. Gerektiğinde yükümlü, müdürlüğe davet edilerek yükümlülüklerine ilişkin hususlar ve ihlalin sonuçları vaka sorumlusu tarafından kendisine sözlü olarak da açıklanır. Yükümlünün gelmemesi durumunda daha önce yapılmış olan yazılı uyarı yeterli sayılır.
(3) Denetimli serbestlik kararlarının infazında, yükümlülüğün bir yıl içerisinde mazereti olmaksızın ve kasıtlı olarak üç defa ihlal edilmesi yükümlülüğe uymamada ısrar etme sayılır. Yükümlünün ikinci kez uyarılmasının ardından bir yıl içerisinde üçüncü ihlalin tespit edilmesi halinde dosyanın kapatılması ile ilgili süreç başlatılır. Suça sürüklenen çocuklar ve denetimli serbestlik kararının infazına başlandığı tarihte çocuk olup infaz sürecinde on sekiz yaşını dolduranlar bakımından ise yükümlünün bir yıl içerisinde üçüncü kez uyarılmasının ardından bir yıl içinde dördüncü ihlalin tespit edilmesi halinde dosyanın kapatılması ile ilgili süreç başlatılır.
(4) Uyarı için yapılan tebligatta, bir yıl içerisinde suça sürüklenen çocuklar ve denetimli serbestlik kararının infazına başlandığı tarihte çocuk olup infaz sürecinde on sekiz yaşını dolduranlar bakımından dördüncü kez, diğer yükümlüler bakımından üçüncü kez ihlal durumunun tespit edilmesi halinde tekrar bir uyarının yapılmayacağı, dosyanın kapatılması ile ilgili sürecin başlatılacağı ve dosyanın ilgili yargı merciine gönderileceği yükümlüye ihtar edilir." şeklinde olup,
Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre; 10.11.2021 tarihinden sonraki infaz dosyalarında, çağrı yazısı tebliği üzerine müdürlüğe başvurmayan yükümlüye uyarılı çağrı yazısı tebliğ edilmesine rağmen yine müdürlüğe başvurmaması halinde infaz dosyasının kapatılmasına karar verileceği, bu durumda ısrar şartının gerçekleşmiş sayılacağı, yükümlülüklerin bir yıl içerisinde üç defa ihlal edilmesi şartının ise yükümlünün çağrı yazısı tebliği üzerine müdürlüğe başvurması halinde aranacağı, somut olayda şüpheliye çağrı yazısının usûlüne uygun şekilde tebliğ edildiği, şüphelinin başvurmaması üzerine, uyarı yazısının da usûlüne uygun tebliğ edildiği ancak yapılan uyarıya rağmen 10 günlük süre içerisinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne başvuruda bulunmadığı, bunun üzerine denetimli serbestlik dosyasının kapatılmasına karar verildiği, buna göre ısrar şartının gerçekleştiği, 13.09.20 22... .11.2022 tarihli eylemlerin ise sübutu halinde, erteleme kararının kesinleşmesine kadar işlenen tüm eylemlerin tek suç olarak ve 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi kapsamında alt sınırdan uzaklaşma gerekçesi olabileceği anlaşıldığından, yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi yerine durma kararı verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
B.... 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.11.2023 tarihli ve 2023/321 Esas, 2023/831 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı CMK'nın 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
13.01.2026 tarihinde karar verildi.