"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/226 E., 2024/412 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar (B1) harfli kısım yönünden davacı vekili tarafından duruşma istemli olarak; (A1), (A2), (B2) harfli kısımlar yönünden davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne, davacı vekilinin duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Kadastro çalışmaları sonucunda, Kahramanmaraş ili, Pazarcık ilçesi, ... Mahallesindeki 17.04.2015 tarihli fen birlikişi raporunda (A) harfiyle gösterilen 5.651,06 metrekare yüz ölçümlü kısmın yol boşluğu olarak, (B) harfiyle gösterilen 10.967,34 metrekare yüz ölçümlü kısmın dere boşluğu olarak tespit harici bırakıldığı, 23.01.2024 tarihli fen bilirkişisi raporunda ise (A) harfli kısmın 2.725,35 metrekarelik (A1), 1.957,72 metrekarelik (A2), 54 parsel sayılı ihdas parseli içinde kalan (54) rumuzlu 2.725,35 metrekarelik kısımlara; (B) harfli kısmın ise 6.407,74 metrekarelik (B1) ve 4.559,51 metrekarelik (B2) rumuzlu alanlara ayrıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı; Kahramanmaraş ili, Pazarcık ilçesi, ... Mahallesindeki kadastro çalışmaları sırasında yol ve dere boşluğu olarak tescil harici bırakılan davaya konu tapusuz taşınmaz kısımları hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiştir.
Davalı Hazine, taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu belirterek; dahili davalı Belediyeler taşınmazların ilçe belediyesi sınırlarında olduğunu, yasal hasım olduklarını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece 10.09.2015 tarihli kararla (A) ve (B) harfli taşınmazlar hakkında davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar davalı Hazine temsilcisinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince; taraf teşkilinin sağlanmadığı gerekçesiyle bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilerek yapılan yargılama sonunda 11.07.2019 tarihli karar ile; imar-ihya edilmediği gerekçesiyle (B) harfli kısım yönünden davanın reddine, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı şartlarının davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle (A) harfli kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemenin 11.07.2019 tarihli kararının süresi içerisinde davalı Hazine temsilcisi tarafından (A) harfli kısım yönünden temyiz edilmesi üzerine Dairenin 27.10.2021 tarihli ve 2021/3969 Esas, 2021/6166 Karar sayılı kararıyla; hava fotoğraflarının uzman olmayan orman mühendisi bilirkişi tarafından incelendiği, usulünce hava fotoğrafı uygulaması yapılmadığı, ziraatçi bilirkişi raporunun zilyetliğin süresi ve niteliğini, imar-ihyanın ne zaman başlayıp tamamlandığını belirtmediği, mahalli bilikişi ve tanıkların beyanlarında geçen imar-ihya olgusunun 1989 yılında başlayıp başlamadığının denetlenemediği gerekçesiyle davalı Hazinenin (A) harfli kısma yönelik temyiz itirazlarının kabulüne ve hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 23.01.2024 tarihli fen bilirkişisi raporu ve krokisinde (A1), (A2) , 54 sayısıyla gösterilen mavi kalemle çizili yer ile (B2) harfli kısımların 1990 yılında imar-ihyasının tamamlandığı, sınırlarının belirginleştiği, TMK'nın 713. maddesindeki şartların oluştuğu, ancak 54 sayısıyla gösterilen mavi kalemle çizili yerin ... Belediyesi adına kamulaştırma yoluyla tescil edildiği, (B1) harfli kısımda ise imar-ihya koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, (A1), (A2), (B2) harfli 7.485,12 metrekarelik kısmın bahçe vasfıyla davacı adına tesciline, 54 sayısıyla gösterilen mavi ile çizili 2.725,35 metrekarelik kısım yönünden davacının mülkiyetinin tespitine, (B1) harfli 6.407,74 metrekarelik kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriği, toplanan deliller, keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ve teknik bilirkişi raporlarına göre Mahkemenin 11.07.2019 tarihli kararıyla (B1) ve (B2) rumuzlu alt kısımlardan teşekkül eden (B) harfli bölüm hakkında verdiği ret kararının davacı tarafından temyiz edilmediği, 11.07.2019 tarihli kararın yalnızca kabulüne karar verilen (A1), (A2), 54 rumuzlu alt kısımlardan teşekkül eden (A) harfli bölüm yönünden davalı Hazine tarafından temyiz edildiği ve Dairenin 27.10.2021 tarihli kararında (A) harfli kısım yönünden bozma kararı verildiği, (B) harfli bölümün bozma kapsamında olmadığı gözetildiğinde, (B1) ve (B2) rumuzlu alt kısımlardan teşekkül eden (B) harfli bölüm yönünden davalı Hazine lehine usuli kazanılmış hakkın oluştuğu şüphesizdir. (A) harfli kısma yönelik Dairenin 27.10.2021 tarihli bozma kararına uyularak Mahkemece verilen temyize konu kararda temyiz edilmeksizin reddi kesinleşen (B) harfli kısmın bu sefer (B1) ve (B2) alt kısımlara bölünerek (B2) alt kısmı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiş olup davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu için önceki kabul hükmünü temyiz etmeyen davacının (B1) alt kısmı hakkında verilen son kabul kararını temyiz hakkı da bulunmamaktadır.
Öte yandan, Dairenin (A1), (A2) ve 54 rumuzlu alt kısımlardan teşekkül eden (A) harfli kısım yönünden verdiği 27.10.2021 tarihli bozma kararında belirtildiği şekilde Mahkemece yeniden yapılan keşifteki mahkeme gözlemi ve bilirkişi raporları ve krokilerinde (A) harfli bölümün üçgen şeklinde olduğunun, (B) harfli kısmın dikdörtgen şeklinde olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporlarına göre tespit tarihi öncesinde (A) harfli taşınmaz bölümü üzerinde 20 yılı aşkın zilyetlik ve kullanım bulunduğu tespit edilmiş ise de, 21.12.2023 tarihli keşifte dinlenen mahalli bilikişi ..., davacı tanıkları ... ve ... 'in üçgen şeklindeki dava konusu yerin davacının babası ... tarafından ölmeden önce ... isimli kişiye satıldığı ve şu an üçgen şeklindeki dava konusu taşınmazın ... tarafından kullanıldığının beyan edildiği, buna göre (A1), (A2) ve 54 rumuzlu alt kısımlardan teşekkül eden fiziken üçgen şeklindeki (A) harfli dava konusu bölüm üzerinde davacının zilyet olmadığı anlaşılmakla (A1), (A2) ve 54 rumuzlu alt kısımları hakkında davanın reddi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Açıklanan nedenlerden ötürü davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine; davalı Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Aşağıda yazılı 116,60 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Pazarcık 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.