"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/278 E., 2025/145 K.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil ile tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Kadastro sonucu; ...ili,... ilçesi, ...köyü çalışma alanında bulunan 1 35... parsel sayılı taşınmaz 1.363,49 m² yüz ölçümü ve tarla vasfı ile Maliye Hazinesi adına tespit ve tescil edilmiştir. Aynı yerde bulunan 1 34... parsel sayılı 18.696,52 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz, kadimden beri ve halihazırda mezarlık olarak Köy Tüzel Kişiliği tarafından kullanıldığı gerekçesiyle davalı ... Tüzel Kişiliği adına mezarlık vasfıyla tespit ve tescil edilmiştir. Aynı yerde bulunan ve harita ve jeodezi mühendisi bilirkişilerin 04.10.2021 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen dava konusu taşınmaz dere olarak tescil harici bırakılmıştır.
Davacı dava dilekçesinde özetle; ...ili,... ilçesi, ...köyünde bulunan 1 35... parsel numaralı taşınmazın muris babası ...'a ait olduğunu, bu taşınmaza komşu 1 35... parsel numaralı taşınmazın da davalı ... adına tapuya kayıtlı olduğunu, aynı zamanda 8 parsel numaralı taşınmaza komşu kuzey tarafında bulunan mezarlığın altındaki taşınmazın da Maliye Hazinesi adına tapuya kayıtlı olduğunu bu, taşınmazın ada ve parsel numarasını bilmediğini, muris babasına ait 1 35... parsel numaralı taşınmazın kadastro çalışmalarında tahminen 10 dönüm eksik yazıldığını ve bu eksik yazılan yerin Maliye Hazinesi adına kayıtlı 1 35... parsel ile 8 numaralı parselin kuzeyinde bulunan mezarlığın altındaki Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmaza yazıldığını, dava konusu taşınmazın atalarından kendilerine intikal ettiğini ve dava konusu yerlerin 50-60 yıldan uzun bir süredir nizasız ve fasılasız tarım arazisi olarak kullanıldığını ileri sürerek dava konusu taşınmaza komşu Maliye Hazinesi adına kayıtlı 1 35... parsel numaralı taşınmaz ile ayrıca muris babasına ait 1 35... parsel numaralı taşınmaza komşu ve bu taşınmazın kuzey tarafında bulunan mezarlığın altındaki Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazın da 7 parsel numaralı taşınmazın yüz ölçümü ile birlikte yaklaşık 10 dönümlük yere tamamlanarak tapusunun iptali ile 1 35... parsel numaralı taşınmaza eklenerek babası ...oğlu ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, aşamada davalı Hazine vekili davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Tüzel Kişiliği temsilcisi 20.05.2025 havale tarihli dilekçesinde özetle; davaya konu edilen taşınmaz parçasının köy mezarlığı ile bir ilgisinin olmadığını, köy mezarlığının tel çitle çevrili alan olduğunu, bu alanın dışında kalan ve dava konusu edilen köy mezarlığının dışındaki alanın çayır dahil bir bütün olarak köy halkından ...'a ait olduğunu, dava konusu edilen taşınmaz parçalarının Köy Tüzel Kişiliği ile bir ilgisinin olmadığını belirtmiştir.
...3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.12.2021 tarih ve 2019/278 Esas, 2021/686 Karar sayılı kararıyla; ziraat, harita (jeodezi) ve jeoloji bilirkişi raporları ile mahalli bilirkişi ve tanık beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde davaya konu edilen ...ili,... ilçesi, ...köyü 1 35... parsel numaralı "çayır vasıflı" taşınmazda zirai bir ürünün ekilip biçilmediği, krokide (A) ve (B) harfi ile gösterilen yerlerin ise "tarım dışı alan" olup tarımsal faaliyetlere uygun bir kullanımın bulunmadığı, her ne kadar mahalli bilirkişi ve tanık beyanları davacının iddiasını ispatlar nitelikte ise de teknik bilimsel görüşe üstünlük tanınması gerektiği, zilyetlikle mülk edinme koşulları oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin 29.09.2022 tarih ve 2022/1161 Esas, 2022/1215 Karar sayılı kararıyla; incelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde davacı mirasbırakanı yararına zilyetlikle edinme koşullarının oluşmadığı yapılan keşif ve hüküm vermeye yeterli ve denetime açık bilirkişi raporlarıyla belirlenmiş olmasına ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; Dairenin 22.04.2024 tarihli ve 2023/2420 Esas, 2024/2853 Karar sayılı kararıyla; (A) harfi ile gösterilen tescil harici taşınmazın dava tarihi itibari ile keşfen saptanan değerinin 5.063,78 TL olduğu, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi olan 2022 yılı itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı gerekçesiyle davacı tarafın tescil harici taşınmaz bölümü yönünden verilen hükme yönelik temyiz isteğinin değer yönünden reddine, davacının aynı bilirkişi raporunda 1 34... parsel sayılı taşınmazın sınırları içinde kaldığı anlaşılan ve krokide (B) harfi ile gösterilen taşınmaz ile 1 35... parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; bir taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıcını ve sürdürülüş biçimini belirlemede en etkili yöntem olan hava fotoğraflarından yöntemince yararlanılmadığı, hava fotoğraflarının monoskopik yöntemle incelendiği, ayrıca dosya kapsamında yer alan ziraatçi bilirkişi kurulu raporunda dava konusu 1 35... parsel sayılı taşınmazın çayır vasfında olduğu belirtilmesine rağmen aynı raporda davacının mirasbırakanına ait ve tarla vasfı ile tapuda kayıtlı olan komşu 1 35... parsel sayılı taşınmazla arasında herhangi bir sınır bulunmadığı, bir bütün olarak durduğu, aynı özelliklere sahip olduğu, herhangi bir eğim, toprak yapısı ve fiziki farklılığın bulunmadığı, taşınmazın imar-ihya ile kazanılabilecek yerlerden olmadığı, toprak yapısının tarımsal faaliyetlere uygun olduğunun ifade edildiği, ziraatçi bilirkişi kurulunun kendi içerisinde çelişen ifadeler içeren bu raporunun Mahkemece yeterli görüldüğü, ayrıca harita ve jeodezi mühendisi bilirkişilerin 04.10.2021 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilip dere olarak tescil harici bırakıldığı anlaşılan taşınmaza sınır oluşturan (B) harfi ile gösterilen kısmın dere yatağında kalıp kalmadığı, derenin aktif etki alanında kalıp kalmadığı hususunun da araştırılmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu edilen ve fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile belirtilen taşınmaz yönüyle bozma öncesinde verilen karar Yargıtay bozmasına konu edilmediğinden kesinleşmiş olup bahsi geçen taşınmaz yönüyle karar verilmesine yer olmadığına, her ne kadar fen ve ziraat bilirkişilerince düzenlenen raporlarda 1 34... parsel sayılı mezarlık vasıflı taşınmaz içerisinde yer alan ve (B) harfi ile gösterilen taşınmazın imar-ihya çalışmalarının tamamlanmadığı, reddine karar verilen (A) harfiyle gösterilmiş taşınmaz ile benzerlik gösterirken tarım arazisi olarak kullanılan komşu parsellerle herhangi bir benzerliğinin bulunmadığı belirtilmişse de keşif esnasında yapılan gözlemde söz konusu taşınmaz parçasının mezarlık olarak belirtilen alandan tel çitlerle ayrılmış olduğu ve fiilen mezarlık ile bir bağlantısının bulunmadığı, mahalli bilirkişilerin mezarlığı çevreleyen çitlerden başlamak üzere güneyde yer alan dereye kadarki kısmın davacı ve ailesine ait olduğu yönündeki detaylı beyanlarının da mevcut fiili durum ile örtüştüğü, bunun dışında karar celsesinde ...Köyü Tüzel Kişiliğine temsilen beyanda bulunan ... CILGA'nın "Dava konusu olan taşınmazların köyle bir ilgisi bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmazların bulunduğu mahalde bulunan köy mezarlığı tel çitlerle çevrilidir. Söz konusu çitlerin dışarısında kalan alan köy halkından olan ...'a yani davacının babasına aittir. ... vefat edince burası oğlu olan davacı ...'a kalmıştır. Diğer mirasçıları burayı kullanmamaktadır. Burasını mevcut halde sadece ... kullanmaktadır" şeklindeki beyanlarının da kanaatleri ile uyumlu olduğu gerekçesiyle (B) harfi ile gösterilen taşınmazın ana taşınmaz olan 1 34... parselden ifrazı ile aynı ada içerisinde son parsel olarak numaralandırılması suretiyle davacı adına tesciline, davacı tarafça söz konusu alan için davalılardan olan Maliye Hazinesi'ne de husumet yöneltilmiş olup 1 34... parsel sayılı ana taşınmazın mezarlık vasfıyla diğer davalı ... Tüzel Kişiliği adına tescilli olduğu anlaşılmakla, bahsi geçen taşınmazın tescili isteminin davalı ... yönüyle pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, dava konusu edilen taşınmazlardan 1 35... parsel sayılı taşınmazın tarla vasfında olduğu, dosyadaki hava fotoğraflarının bilirkişi marifetiyle tasnifi neticesinde 1962 yılı itibariyle imar-ihya çalışmalarının tamamlandığı dahası; taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyetlerde bulunulmak suretiyle davacı ve öncesinde davacı atalarınca tasarrufta bulunulduğu değerlendirilerek davalı ... yönüyle söz konusu taşınmazın tescili isteminin kabulüne, diğer davalı ... Tüzel Kişiliğinin bahsi geçen taşınmazda herhangi bir mülkiyet hakkının bulunmaması nedeniyle anılan davalı yönüyle de pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Ne var ki; Mahkemece yazılı şekilde temyize konu 1 34... parsel sayılı mezarlık vasıflı taşınmaz içerisinde yer alan ve fen raporunda (B) harfi ile gösterilen taşınmaz yönünden kabul kararı verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.
Şöyle ki; 17.03.2025 tarihli jeodezi ve fotogrametri bilirkişi raporunda 1962, 19 85... tarihli hava fotoğraflarının incelenmesi neticesinde 1 34... parsel içerisinde (B) harfi ile gösterilen çekişmeli taşınmaz bölümünün etraftaki tarla vasıflı taşınmazlarla bütünlük göstermeyip tam aksine aykırılık teşkil ettiği, herhangi bir tarım faaliyetini yansıtır bir görüntünün tespit edilemediği, imar-ihyasının tamamlanmadığının bildirildiği, yine 07.04.2025 tarihli ziraat bilirkişi kurulu raporunda taşınmazda taşlılık problemi olduğu, ekonomik olarak tarım yapmaya elverişli olmadığı, tarım dışı alan niteliğinde olduğu, imar-ihyasının tamamlanmadığının belirtildiği, davacı yan lehine zilyetlikle iktisap koşulları oluşmadığı anlaşılmakla temyize konu (B) harfi ile gösterilen kısım yönünden davanın reddi gerekirken yazılı şekilde (B) harfli kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.
Diğer yandan; 1 35... parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamakta ise de dava dilekçesinde taşınmazın ...oğlu ... mirasçıları adına tesciline karar verilmesi istenmiş iken, kararda yalnızca davacı ... adına tescil hükmü kurulması doğru değildir.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerden ötürü yerindedir. Kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın kararı veren ...6. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
#####