"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1198 E., 2025/1437 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/74 E., 2024/312 K.
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı vekili; müvekkili davacılar ... ve...ün davalı ...'nın yeğeni olan...ün çocukları, müvekkili ...'ün ise...ün eşi olup muris ...'nın yasal mirasçıları olduğunu, muris ...'nın 22.08.2001 tarihinde öldüğünü, geriye mirasçıları olarak; kızı ... ile torunu...ün eşi ... ve torunu...ün çocukları Selen Kök,
..., ...ün kaldığını, muris ...'in sahip olduğu taşınmaz hisselerinin bir kısmının doğrudan, bir kısmının da üçüncü kişi konumundaki ... üzerinden kızı davalı ...'ya sırf müvekkillerini miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla muvazaalı olarak satış suretiyle devrettiğini, murisin ... Köyü 332, 343, 486, 487, 488, 592 parsel sayılı taşınmazdaki hisselerini satış göstermek suretiyle davalıya temlik ettiğini, murisin üçüncü kişi konumundaki ... üzerinden ise kızı davalı ...'ya ... Köyü 22, 24, 25, 124, 144, 151, 152, 293, 311, 342, 379, 381, 391 parsellerde kayıtlı taşınmazlarda bulunan hisselerini satış göstermek suretiyle temlik ettiğini, dava konusu taşınmaz hisselerinin devir tarihlerindeki gerçek değerleri ile tapudaki resmi senette gösterilen değerleri arasında fahiş fark olduğunu, sözleşmenin tarafları arasında herhangi bir para alışverişi olmadığını, murisin mal satmasını gerektirir bir ihtiyacının olmadığını, ne davalının ne de dava dışı ...'ın taşınmazları satın alabilecek maddi gücü olmadığını, murisin dava dışı ...'a satmış gibi gösterdiği ... Köyü 22, 24, 25, 124, 144, 151, 152, 293, 311, 342, 379, 381, 391 parsellerde kayıtlı taşınmazları 1997-2004 yılları arasında bizzat davalının ekip biçtiğini, taşınmazlar üzerinde dava dışı ...'ın hiçbir şekilde kullanımı, ekip biçmesi ya da bir başka şekilde tasarrufu olmadığını, dava dışı ...'ın da tıpkı davalı gibi ... köyünden olup, hem murisi hem de davalıyı çok yakinen tanıdığını, işlemin muvazaalı olduğunu bilerek tüm işlemleri gerçekleştirdiğini ileri sürerek...ili, ... ilçesi, ... Köyü, 22, 24, 25, 124, 144, 151, 152, 293, 311, 332, 342, 343, 379, 381, 391, 486, 487, 488, 592 parsellerde kayıtlı taşınmazlarda muris ...'dan gelen taşınmaz hisselerinin muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak müvekkillerinin miras payı oranında tapu kayıtlarının iptali ile müvekkilleri adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; muris ...’in torunu ...nin annesinin ölümünden sonra bakım ve gözetiminin davalı ... tarafından üstlenildiğini, ...nin 2021 yılında öldürüldüğünü ve bu olayın müvekkilini derinden etkilediğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, muris muvazaasının söz konusu olmadığını, kaldı ki, ...ye (davacıların murisi) bu taşınmazları alması için teklifte bulunulmasına rağmen "ölü yatırım" olarak değerlendirdiği yerlerle ilgili bir tasarrufta bulunmadığını, ayrıca müvekkili... ve müvekkilinin eşi ...'in, murisin her türlü sıkıntısı ve işiyle de yakından ilgili olup tüm bakım ve gözetim işlerini de yerine getirdiklerini, davacıların bu işlemlerden haberdar olduğunu, satışlarda gizlilik veya kötü niyet bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının murisi ...'nın sağlığında ekonomik ve sosyal durumunun orta düzeyde olduğu, taşınmazlarını satarak gelir elde etmeye ihtiyacının bulunmadığı, satışı haklı kılan makul ve geçerli bir sebebinin de bulunmadığı, tarafların ortak tanığı olan ...'ın ise dava konusu olan ...ili, ... ilçesi, ... köyü 22 parsel, 24 parsel, 25 parsel, 124 parsel, 144 parsel, 151 parsel, 152 parsel, 293 parsel, 311 parsel, 342 parsel, 379 parsel, 381 parsel ve 391 parsel sayılı taşınmazların 1/2 hissesine ilişkin devralırken herhangi bir ücret ödemediği gibi davalı ...'ya devrederken de herhangi bir ücret almadığını, dava konusu taşınmazları hiç kullanmadığını beyan ettiği, davalı taraf her ne kadar dava konusu taşınmazların minnet duygusu ile devredildiğini iddia etmiş ise de bir kimsenin minnet duygusu ile bakım ihtiyacını gördürmek amacıyla bir veya birkaç taşınmazını verme ihtimali olmakla birlikte makul kabul edilemeyecek düzeyde malını vermesinin hayatın olağan akışına uygun kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne dair vakıa ve hukuki değerlendirmesinde aşağıda belirtilen husus dışında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu...ili, ... ilçesi, ... köyü 22, 24, 25, 124, 144, 151, 152, 293, 311, 342, 379, 381, 391, 4 86... parsel sayılı taşınmazlar yönünden kurulan hükümde tapu iptali sonrası davalı üzerinde ipka hisse 13/16 olması gerekirken hükmün infazında tereddüte sebebiyet verecek şekilde ve hatalı olarak "kalan 5/8 payın mevcut tapu maliki üzerinde İPKASINA" karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının açıklanan yönden düzeltilerek davanın esası hakkında yeniden hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-KARAR-
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı 39.884,58 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.04.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.