"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/377 E., 2025/764 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ünye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/115 E., 2024/166 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı vekili; muris ...’e ait 1 04... parsel sayılı taşınmazdaki 118/679 hissenin 12.04.2010 tarihinde davalıya satış gösterilerek devredildiğini, bu işlemin gerçekte mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapılan muvazaalı bir temlik olduğunu ileri sürerek miras payı oranında tapu iptali ve tescil talep etmiştir.
Davalı vekili; dava konusu payın murisin paraya ihtiyacı nedeniyle gerçek bir satış işlemi ile ve bedeli ödenerek devredildiğini, davacının da işlemden haberdar olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesinin 2019/103 Esas, 2024/27 Karar sayılı kararı ile; davacının temlik işleminden haberdar olduğu ve muvazaaya iştirak ettiği, kişinin kendi muvazaasına dayanarak hak iddia edemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 2024/1728 Esas, 2024/1921 Karar sayılı kararı ile harç eksikliğinin tamamlanmadan esasa girilmesinin usule aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kaldırma sonrası yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının muvazaadan haberdar olduğu ve sürece iştirak ettiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinin usul ve esas yönünden yasaya aykırı olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Ne var ki; Mahkemece yapılan değerlendirmenin isabetli olduğunu söyleyebilmek mümkün değildir.
Hemen belirtmek gerekir ki; dava konusu taşınmazın muris tarafından davalıya temlik edildiği, aynı taşınmaza ilişkin olarak murisin diğer mirasçıları tarafından daha önce açılan Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/294 Esas sayılı dosyasında muris muvazaasına dayalı davada muvazaanın varlığının kabul edildiği ve kararın kanun yolu aşamalarından geçtiği anlaşılmıştır. Şöyle ki; daha önce açılan muris muvazaası davasında uyuşmazlığa konu 1 04... (uyuşmazlığa konu parsel) ve 18 nolu parseller yönünden dava açılmış, 1 04... parsel yönünden dosya Dairemizin onama kararı ile kesinleşmiş ancak 1 04... parsel yönünden ise yargılama sırasında kamulaştırıldığına değinilerek kamulaştırma kararının kesinleşip kesinleşmediği hususlarının araştırılması ve dosya bakımından davacının payına isabet edecek bedele hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuş, 1 04... parsele ilişkin kamulaştırma kararının kesinleşmesi üzerine Mahkemece, Daire tarafından verilen bozma ilamına uyularak 1 04... parsel yönünden kamulaştırma bedeline hükmedilmiştir.
Hâl böyle olunca; dava konusu temlik işlemi yönünden daha önce açılan davada muris muvazaasının varlığının kabul edilmiş olması eldeki dava bakımından güçlü delil niteliğindedir. Söz konusu dosya kapsamının güçlü delil niteliğinde olması ile yapılan değerlendirmede, muvazaalı işlemin yapıldığı andan itibaren geçersiz olduğu da gözetilerek temlik işleminin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla gerçekleştirildiği anlaşıldığından muris muvazaasının varlığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
Davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.