"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3459 E., 2025/255 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Nazilli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 08.03.2022
SAYISI : 2021/92 E., 2022/137 K.
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis istemine ilişkindir.
Davacı vekili; muris ... adına kayıtlı bulunan dava konusu taşınmazların muris tarafından davalı oğlu ...’ye tapuda satış gösterilerek devredildiğini ancak gerçekte bağışlama iradesiyle ve kız çocuklarından mal kaçırma amacıyla muvazaalı olarak temlik edildiğini, davalının devir tarihlerinde ekonomik gücünün bulunmadığını, davacının murisin kızı ve saklı paylı mirasçısı olduğunu ileri sürerek davalı adına olan tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında davacı adına tesciline, bu talebin reddi hâlinde ise saklı payın tenkisine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; dava konusu taşınmazların muris tarafından bağışlanmadığını, davalının taşınmazları 1987–1990 yılları arasında kadastrodan önce haricen satın aldığını, kadastro tespitinin 1996 yılında kesinleştiğini ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3. maddesinde öngörülen hak düşürücü sürenin geçtiğini, murisin taşınmazları satmaya ihtiyaç duyduğunu, davacının saklı payının ihlal edilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında vergi kaydı, irsen intikal, taksim, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve satın alma nedenleriyle doğrudan davalı adına tespit ve tescil edildiği, kadastro çalışmalarının 1995 yılında yapılıp 1996 yılında kesinleştiği ve 3402 sayılı Kanun’un 12/3. maddesinde öngörülen hak düşürücü sürenin geçtiği, ayrıca muris tarafından davalıya yapılmış bir temlikin bulunmadığı ve iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle tapu iptali ve tescil talebi ile terditli tenkis isteminin reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; miras bırakanın kadastro tespitinden sonra vefat etmiş olması nedeniyle hak düşürücü sürenin uygulanamayacağı, dava konusu taşınmazların muris tarafından 1980’li yıllarda davalıya satılarak zilyetliğinin devredildiği, kadastro sırasında bu nedenle davalı adına tespit ve tescil edildiği, murisin taşınmazlar üzerinde hiçbir zaman malik olmadığı ve davalıya yönelik tapuda bir temlik işlemi bulunmadığı, bu nedenle muris muvazaası hukuki nedenine dayanılmasının mümkün olmadığı ve kazandırmaların tenkise tabi tasarruf niteliğinde bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı adli yardım talepli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Davacı kararı adli yardım talepli temyiz ettiğinden ve adli yardım talebi İlk Derece Mahkemesince kabul edildiğinden, başlangıçta alınmayan 3.033,70 TL temyiz başvuru harcı ile 732,00 TL onama harcı olmak üzere toplam 3.765,70 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.