"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/204 E., 2024/1342 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/209 E., 2021/489 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Dava kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.
Kadastro sonucunda, Mardin ili, Midyat ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 50... parsel sayılı taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği uyarınca eşit paylarla davalılar ..., ... ve dava dışı ... ile ... adına tespit ve tescil edilmiştir.
Davacı vekili; davacının eklemeli zilyetlikle beraber 40 yılı aşkın süredir nizasız ve fasılasız asli malik sıfatı ile zilyetliğinde bulunan çekişmeli 1 50... parsel sayılı taşınmazın, kadastro çalışmaları sırasında paylı mülkiyet hükümlerine göre 1/4 hissesinin davalı ..., 1/4 hissesinin ise davalı ... adına tespit ve tescil edildiğini ileri sürerek davalılara ait hisselerinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında kayıt maliki ... mirasçıları davaya dahil edilmiştir.
Davalı ...; keşif sırasında, açılan davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi tarafından, taşınmaz üzerinde zilyetlikle kazanım şartlarının davacı lehine oluştuğu ve kadastro tespitinin hatalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli 1 50... parsel sayılı taşınmazda davalılar ... ve ... hisselerinin iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, kararın davalı ... mirasçıları vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; dava konusu taşınmazın uzun zamandan beri eklemeli biçimde davacı tarafından kullanıldığı, davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu, davalı ...'ın kabul beyanının davacının iddiasını doğrular ve destekler mahiyette olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Hemen belirtilmelidir ki, davada sağ olan gerçek ve hükmi şahsiyeti haiz tüzel kişiler taraf olabilirler. Taraf ehliyeti kamu düzeni ile ilgili olup re’sen gözetilmesi gerekli olan bir kuraldır. Ölü kişi aleyhine dava açılamayacağı gibi 04.05.19 78... /5 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince ıslah yoluyla dahi olsa hasım değiştirilmesine olanak bulunmayıp dava tarihinde ölü olan kişinin mirasçısına davetiye tebliğ edilerek onların huzuru ile davanın görülmesi ve sürdürülmesi de mümkün değildir.
Somut olayda kayıt maliki ...’in 29.07.2008 tarihinde öldüğü, davanın ise 25.09.2016 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Hâl böyle olunca; dava tarihinde ölü olduğu saptanan tapu maliki ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde adı geçenin mirasçıları davaya dahil edilmek suretiyle yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş olması isabetsizdir.
Bir kısım davalılar vekilinin açıklanan nedenden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz edenler tarafından yatırılan peşin harcın istek halinde iadesine, Dosyanın Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.