"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1395 E., 2024/1250 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Patnos 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/611 E., 2024/294 K.
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Kadastro sırasında, Ağrı ili, Patnos ilçesi, ... köyünde bulunan 584 parsel sayılı taşınmaz mera vasfı ile sınırlandırılmıştır.
Davacılar vekili; davacıların ... köyüne komşu olan ... köyünden olduklarını, ... köyünde bulunan 584 parsel sayılı taşınmazın davacıların atalarından gelme kadim tarla olduğunu, davacıların dava konusu taşınmazla ilgili 21 yıldır tarım desteği aldıklarını, taşınmaz üzerinde her davacının yerinin belli olduğunu belirterek tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescilini talep etmiştir.
Davalı Hazine temsilcisi; davada hak düşürücü sürenin geçtiğini, çekişmeli taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, imar-ihya ve zilyetlik ile kazanılamayacağını, davada taraf koşulunun sağlanmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı Köy Tüzel Kişiliği vekili; çekişmeli taşınmazın mera vasfında olduğunu ve davacıların taşınmaza hukuk dışı işgalde bulunduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesinin 2021/287 Esas, 2023/130 Karar sayılı kararıyla; davada hak düşürücü sürenin geçtiği ve davacıların kadastro öncesinde 20 yıllık zilyetliklerini ispatlayamadıkları gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yapılan inceleme sonucunda; Mahkemece hem esas hem usulden ret gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu, çekişmeli taşınmazın tespitinin hangi tarihte kesinleştiğinin de anlaşılamadığı gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılmış, dosya Mahkemesine gönderilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın 23.09.1985 tarihli tapulama tutanağı ile mera olarak sınırlandırıldığı, kadastro tespitine itiraz sonucu Patnos Kadastro Mahkemesinin 21.04.2005 tarihli 1988/256 Esas, 2005/4 Karar sayılı kararı ile dava konusu ... köyü 584 sayılı parselin mera olması nedeniyle tespit gibi 3402 sayılı Kanun'un 16/B maddesi gereğince mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline tesciline dair verilen kararın, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 25.10.2005 tarih ve 2005/9361 Esas, 2005/9845 Karar sayılı kararı ile temyiz incelemesinden geçerek 20.03.2006 tarihinde kesinleştiği, kadastro tutanağının 20.03.2006 tarihinde kesinleşmesinden eldeki davanın açıldığı 10.06.2021 dava tarihine kadar 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde yazılı bulunan 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesi ile davanın HMK m.115 gereği dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyadaki belgelere, taraflarca ileri sürülen ve kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle İlk Derece Mahkemesince delillerin takdirinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli olarak ve davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 23.09.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz eden davacılar vekilleri Av. ... ve Av. ... ile temyiz edilen davalı Hazine vekili Av. ... ve davalı ... Tüzel Kişiliği vekili Av. ... geldi. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten ve dosya eksilik talebi ile istenilen evrak değerlendirildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- K A R A R -
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere ve davacıların taleplerinin 584 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile adlarına tesciline yönelik olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un/HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı 304,40 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, 03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı Hazine vekili ve davalı Köy Tüzel Kişiliği vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.