"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/32 E., 2024/76 K.
Mahkeme kararı davacılar ..., ..., ..., ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosy...ki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- K A R A R -
Dava k...stro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
K...stro sonucu ...li, ...ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 02... parsel sayılı 7.985,44 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına, 1 21... parsel sayılı 1.168,47 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz aynı sebeple dava dışı ... Şam adına tespit ve tescil edilmiştir.
Davacılar ... ve müşterekleri; murisleri ...adına tapu kaydına dayalı olarak tespit ve tescil edilen 1 02... parsel sayılı taşınmaz ile 1 21... parsel sayılı taşınmazın miktarlarının, dayandıkları tapu kayıtlarının miktarından eksik tespit edildiği iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmışlardır.
Davalı aşamalarda davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda; 1 02... parsel sayılı taşınmaz yönünden kesin hüküm sebebiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, çekişmeli 1 21... parsel sayılı taşınmaz yönünden ise pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, kararın davacılar tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince; 1 21... parsel sayılı taşınmaza yönelik hükmün onanmasına, 1 02... parsel sayılı taşınmaz yönünden ise kesin hüküm teşkil ettiği kabul edilen dava dosyasının eldeki uyuşmazlık bakımından kesin hüküm oluşturmayacağı belirtilerek taraf teşkilinin sağlanması suretiyle işin esasına girilerek iddia ve savunma doğrultusunda karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacıların murisleri adına kayıtlı 1 02... parsel ile çekişmeli 1 02... parselin müşterek sınırına ilişkin iddialarını ispat edemedikleri gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillere göre uyuşmazlığın, davacıların murisleri ...adına tapu kaydına dayalı olarak tespit ve tescil edilen 1 02... parsel sayılı taşınmaz ile davalıya ait 1 02... parselin müşterek sınırına ilişkin olduğu görülmektedir.
Davacı dayanağı Nisan 19 72... sıra numaralı tapu kaydının Mayıs 19 66... sıra numaralı tapudan geldiği, sözü edilen kaydın ise ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.01.1965 tarihli ve 1962/178 Esas, 1965/2 Karar sayılı tescil ilamıyla oluştuğu anlaşılmaktadır. Şu halde, davacı dayanağı tapunun kök geldisinin tescil ilamıyla oluştuğu ve haritasının bulunduğu kuşkusuzdur.
Ne var ki Mahkemece, tapu kaydının haritası uyarınca zemine uygulanmak suretiyle kapsamı belirlenmemiş, bu hususta teknik bilirkişiden krokili rapor alınmamış, öte yandan taşınmazların hükmen tesciline esas alınan ve eldeki uyuşmazlık yönünden güçlü delil teşkil eden ...K...stro Mahkemesinin 2009/24 Esas, 2014/16 Karar sayılı dava dosyasında toplanan delillerden istifade edilmemiştir.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davacıların dayandıkları tapu kaydının oluşumuna esas tescil ilamı ile eki haritası dosya arasına celp edilmeli, ayrıca çekişmeli taşınmaza ait eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi/mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafları bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle bur...n elde edilen verilere göre dava konusu taşınmazı kapsayan tüm hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.
Bu şekilde dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, dav... yararı bulunmayan aynı köyde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi, ziraat bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi eşliğinde yeniden keşif yapılmalıdır.
Keşifte, dayanak tapu kaydının haritası uzman teknik bilirkişi eliyle zemine uygulanarak kaydın kapsamı 3402 sayılı Yasa'nın 20/A maddesine göre belirlenmeli, tapu kaydının haritasının bulunmaması ya da uygulanma kabiliyetinin olmaması halinde tapu kaydının sınırları yerel bilirkişilere tek tek okunmak suretiyle zeminde gösterilmesi istenilmeli, gösterilemeyen sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, gösterilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından kroki üzerinde işaretlenerek tapu kaydının kapsamı duraksamasız şekilde saptanmalı, raporda özellikle taşınmazların hükmen tesciline esas ...K...stro Mahkemesinin 2009/24 Esas, 2014/16 Karar sayılı dava dosyası içeriğinde yer alan krokiler ve toplanan delillerden istifade edilmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların müşterek sınıra ilişkin beyanlarına başvurulmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazlar arasında toprak yapısı, eğim, bitki deseni ve diğer yönlerden ayırıcı kadim sınır (tump) bulunup bulunmadığı hususunda somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları ve en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak taşınmazlar arasında kadim müşterek sınır bulunup bulunmadığı, davacının iddiasına konu bölümün kullanım itibariyle hangi parsele dahil olduğu hususunda rapor istenmeli; fen bilirkişisine, uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli; bundan sonra, toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece değinilen yönlere ilişkin olarak yeterli araştırma ve inceleme yapılm...n hüküm kurulması isabetsizdir.
Açıklanan sebeplerle davacıların yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine, Dosyanın Ovacık(Tunceli) Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.