"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2024/1595 değişik iş
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
... Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...'ün, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesinde örgün öğretimden yararlanma talebinin kısmen kabulü ile birinci ve ikinci sınıftan kalan derslerine gönderilmemesine, üçüncü sınıf derslerine gönderilmesine ve sınav programına göre sınavlarına gönderilmesine dair anılan Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 16.12.2019 tarihli ve 2019/32106 sayılı kararına karşı yapılan şikâyetin reddine ilişkin ... 2. İnfaz Hâkimliğinin 15.01.2020 tarihli ve 2019/6495 Esas, 2020/275 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii ... Ağır Ceza Mahkemesinin 10.02.2020 tarihli ve 2020/473 değişik iş sayılı kararının Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 04.06.2021 tarihli ve 2021/206 Esas, 2021/9851 Karar sayılı ilamı ile kanun yararına bozulmasını takiben, hükümlünün anılan ...'deki eğitime devam edebilmesine ilişkin benzer nitelikte talepte bulunması üzerine, Yükseköğrenim örgün öğrencisi hükümlünün halen devam ettiği birinci/normal öğretim programında yer alan derslerine gönderilmesine; ancak hükümlünün benzer nitelikteki taleplerine ilişkin olarak daha önce kesin nitelikte verilen mercii ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/473 değişik iş sayılı kararı da nazara alınarak, hükümlünün ikinci öğretim ders programında yer alan derslerine gönderilmemesine; sınav programlarına göre sınavlarına gönderilmesine dair ... Açık Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 14.12.2023 tarihli ve 2023/... sayılı kararına karşı yapılan şikâyetin reddine ilişkin ... 1. İnfaz Hâkimliğinin 02.04.2024 tarihli ve 2024/1955 Esas, 2024/... Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.05.2024 tarihli ve 2024/1595 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 21.04.2025 tarihli ve ... sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.04.2025 tarihli ve 2025/... sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.04.2025 tarihli ve 2025/... sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Dosya kapsamına göre, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan hükümlünün, 13.12.2019 tarihinde İnfaz Kurumu Müdürlüğüne verdiği dilekçede, Hukuk Fakültesi birinci, ikinci ve üçüncü sınıftan dersleri olduğunu, bu nedenle çakışan dersleri ikinci öğretim derslerinden takip ettiğini, ekte sunduğu 2019-2020 eğitim yılı ders takip çizelgesinin de okulu tarafından çakışan dersler gözetilerek düzenlendiğini belirterek, okula gidiş ve dönüş saatlerinin ders takip çizelgesine göre ayarlanmasını talep ettiği,
Söz konusu talebin, Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 16.12.2019 tarihli kararı ile, "...... ile ... arasındaki ulaşım imkânlarının sınırlı olması, denetim zorluğu, hükümlü öğrencinin yükseköğrenim örgün eğitimi infazdan kaçış yöntemi olarak tercih etme ihtimali..." şeklindeki gerekçelerle hükümlünün birinci ve ikinci sınıftan kalan derslerini içeren (ikinci öğretimden alınan akşam dersleri) derslerine gönderilmemesine, üçüncü sınıf derslerine gönderilmesine ve sınav programına göre sınavlarına gönderilmesine karar verildiği,
Hükümlü tarafından 16.12.2019 tarihli karara karşı yapılan şikayetin reddine ilişkin ... 2. İnfaz Hâkimliğinin 15.01.2020 tarihli kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/473 değişik iş sayılı kararının, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 04.06.2021 tarihli kararı ile bozulmasını takiben, hükümlünün benzer nitelikte talepte bulunması üzerine, ... Açık Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 14.12.2023 tarihli kararı ile bahse konu bozma ilamındaki hususlar dikkate alınmaksızın yine benzer şekilde talebin reddine karar verildiği anlaşılmış ise de,
Evvelce hükümlünün benzer nitelikte talebinin reddine ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/473 değişik iş sayılı kararının kanun yararına bozulmasına dair Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 04.06.2021 tarihli ve 2021/206 Esas, 2021/9851 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un, "öğretimden yararlanma" başlıklı 76. maddesininin, "Açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin örgün ve yaygın, ...öğretimden yararlanmaları sağlanır." şeklindeki emredici düzenlemenin, açık ceza infaz kurumu hükümlülerinin örgün eğitim kurumlarına etkili bir biçimde erişiminin sağlanmasını güvence altına aldığı, ancak aynı Kanun'un 89. maddesi uyarınca, "Hükümlüler, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye..." tabi tutulacakları nazara alındığında,
... Üniversitesi Hukuk Fakültesi örgün öğretim öğrencisi olan açık ceza infaz kurumu hükümlüsü ...'ün, anılan ... tarafından verilen öğrenci belgesini ve kendi adına düzenlenen ders programı çizelgesini de ibraz ederek ders programında gösterilen saatler içerisinde örgün öğretimine devam etme talebinin ancak hükümlünün bu hakkını iyi niyetle kullanmadığını gösteren somut deliller olması halinde reddedilebileceği, somut olayda ise idare ve gözlem kurulunca bu yönde herhangi bir somut delil ortaya koyulmadan "...... ile ... arasındaki ulaşım imkânlarının sınırlı olması, denetim zorluğu, hükümlü öğrencinin yükseköğrenim örgün eğitimi infazdan kaçış yöntemi olarak tercih etme ihtimali..." şeklindeki soyut ve yetersiz gerekçelerle talebin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı cihetle, bu karara karşı yapılan şikâyetin reddine dair İnfaz Hâkimliği kararına karşı yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.
Şeklinde düzenlenmiştir.
2. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "öğretimden yararlanma" başlıklı 76 ncı maddesinde yer alan, "Açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin örgün ve yaygın, ...öğretimden yararlanmaları sağlanır." şeklindeki emredici düzenlemenin, açık ceza infaz kurumu hükümlülerinin örgün eğitim kurumlarına etkili bir biçimde erişiminin sağlanmasını güvence altına aldığı, ancak aynı Kanun'un 89 ncu maddesi uyarınca, "Hükümlüler, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye..." tabi tutulacakları nazara alındığında, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi örgün öğretim öğrencisi olan açık ceza infaz kurumu hükümlüsü ...'ün, ... tarafından verilen öğrenci belgesini ve kendi adına düzenlenen ders programı çizelgesini de ibraz ederek ders programında gösterilen saatler içerisinde örgün öğretimine devam etme talebinin ancak hükümlünün bu hakkını iyi niyetle kullanmadığını gösteren somut deliller olması halinde reddedilebileceği, somut olayda ise idare ve gözlem kurulunca bu yönde herhangi bir somut delil ortaya koyulmadan "...... ile ... arasındaki toplu ulaşım imkânlarının sınırlı olması, denetim zorluğu, hükümlü öğrencinin yükseköğrenim örgün eğitimi infazdan kaçış yöntemi olarak tercih etme ihtimali..." şeklindeki soyut ve yetersiz gerekçelerle talebin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, bu karara karşı yapılan şikâyetin reddine dair İnfaz Hâkimliği kararına karşı yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine ilişkin itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 13.05.2024 tarihli ve 2024/1595 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
23.01.2026 tarihinde karar verildi.